Covid-19 Sürecinde Çocuklara Doğru Yaklaşım

COVID-19 Sürecinde Çocuklara Doğru Yaklaşım

Dünyada birden fazla ülkede veya kıtada çok geniş bir alanda yayılan ve etkisini gösteren (Pandemik) COVID-19 virüsü; insanlık alemini tehdit eder durumdadır. Dolayısıyla insanların izole edilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu izolasyon anne- baba ve çocukları endişeye sürüklemektedir. Anne- babalar çocuklarından gelen virüs hakkındaki sorularına nasıl cevap vereceğini bilememektedirler. Aşağıdaki ipuçları yardımcı olacaktır.

AÇIK SORULAR SORUN VE DİNLEYİN.
COVID-19 virüsü ile ilgili konuşurken öncelikle çocuğunuza kendilerini güvende hissedecekleri bir ortam yaratmanız gerekmektedir. Ardından çocuğunuzu etkin bir şekilde dinlemeniz. Konu ile ilgili ne biliyor? Kendisini ne veya neler endişelendiriyor? Anladığınızdan iyice emin olmanız gerekmektedir. Ve sonrasında güzel bir iletişim oyunu ile konuşmanızı tamamlamak çocuğunuz için keyifli olacaktır. Örneğin: sesiz sinema, sevdiği hayvanları taklit etme vb.

DÜRÜST OLUN. GERÇEĞİ ANLAYABİLECEKLERİ BİR YAKLAŞIMLA ANLATIN.
Geleceği bilmek çocukların hakkıdır. Çocuklarınızın soruları size rehberlik etsin ve onların anlayabileceği bir dille doğrudan anlatın. Eğer sorduğu sorunun cevabını bilmiyorsanız ki bu çok normal beraber cevap arayın. Tabii ki doğru kaynaklardan Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü gibi... Çoğu zaman, çocuklar ve gençler korkuları hakkında konuşmazlar çünkü karmaşıktırlar veya sevdiklerini endişelendirmek, korkutmak istemezler. Küçük çocuklar ise yaşantılara maruz kalırlar. Sorular sorarlar, dinler, oynarlar ve yanıt güvende hissettirmediği sürece döngüyü tekrar ederler. Çünkü çocuklar hayatlarının bazı yönlerini somut olarak görmek ve güvende olmak huzurlu hissetmek isteyeceklerdir.

YAŞ – UYGUN TUTUMLAR
• Erken ilkokul çocukları: İyilik yapan insanları anlatın. Bu virüsle mücadelemizde yalnız olmadığımızı bizim iyiliğimiz için çalışan doktorlar hemşire ve bilim insanları olduğunu onlara mutlaka anlatın. Bu onların içini rahatlatacaktır. Kendilerini daha güvende hissetmelerini sağlayacaktır. Hatta el yıkama, diş fırçalama, yüz yıkama gibi aktiviteleri oyun haline çevire bilirsiniz.

• İlkokul ve ortaokul çocukları. Bu yaş grubu genellikle gerçekten güvenli olup olmadıkları ve COVID-19 bölgelerine yayılırsa ne olacağı hakkında sorular sormada daha aktiftir. Gerçekliği ve hayali ayırmaya ihtiyaçları olabilir. Toplum olarak yetişkinlerin mikropların yayılmasını önlemek için gösterdikleri çabaları tartışın.
• Orta ve lise öğrencileri. Konular daha derinlemesine tartışılabilir. Onları uygun COVID-19 gerçek kaynaklarına yönlendirin. COVID-19'un mevcut durumu hakkında dürüst, doğru ve bilimsel bilgiler verin. Onları aile içinde ki planlama ve ev işlerinde yardım konusunda aile olarak karar verme süreçlerine dâhil edin.

KENDİLERİNİ VE BELKİ DE ARKADAŞLARINI NASIL KORUYAVAKLARINI GÖSTERİN.
El yıkamanın önemini onlara tekrar etmekten asla vazgeçmemelisiniz. Elleri ile yüzlerine dokunmamaları konusunda bilgilendirin. En önemli davranışlardan biri olan hapşırdığımız veya öksürdüğümüz esnada ağız ve burunlarını kol içine kapatmalarını öğretin. Sosyal mesafeyi korumalarını (3 adım) Soğuk algınlığı öksürük gibi belirtileri gördükleri kişilerden uzak durmalarını eğer kendilerini hasta gibi hissederlerse size (anne-baba) söylemeleri gerektiğini ifade edin. Bunu bir oyuna dönüştürerek pekiştirin. Mesela: siz hasta olabilirsiniz... çocuğunuz öğretmen. Yâda yaşına uygun akademik kaynaklara göz atmasını söylediğimiz gibi size rehberlik etme konusunda ışık tutabilirsiniz.

OKUL VEYA ARKADAŞ ÇEVRESİND COVID-19 VİRÜSÜ ETİKETLEMEYE MARUZ KALIYOR MU YADA ETİKETLEME YAPIYOR MU KONTROL EDİN.
COVID-19 virüsü insana nereden bulaşacağı ne görüntüsü nede yaşadığı yer ile alakası olmadığını anlatın. Okullarında, çevrelerinde, kendi arkadaşları ve dahi kardeşleri bu konu ile ilgili zorbalık görüyorsa bunu mutlaka derhal, sizinle ya da güvendikleri bir yetişkinle paylaşmaları isteyin.

ÇOCUKLARINIZIN ZİHİNSEL SAĞLIĞINA DİKKAT
Çocuklar zaman zaman endişe belirtileri göstermiş olsa bile, ebeveynlerin ve diğer aile üyelerinin desteğiyle iyi yönetecektir. Bununla birlikte, bazı çocuklar kaygı, depresyon gibi daha yoğun reaksiyonlar için risk faktörlerine sahip olabilir. Buna bağlı olarak çocuklar 2 haftadan fazla bir süre boyunca aşağıdaki semptomlardan herhangi birinde önemli değişiklikler gösterirse ebeveynler bir profesyonelle iletişime geçmelidir.

• Okul öncesi - emmek, yatak ıslatma, ebeveynlere yapışmak, uyku bozuklukları, iştahsızlık, karanlık korkusu, davranışta gerileme ve geri çekilme.

• İlkokul çocukları - sinirlilik, saldırganlık, yapışkanlık, kabuslar, okuldan kaçınma, zayıf konsantrasyon ve etkinliklerden ve arkadaşlardan çekilme.

• Ergenler - uyku ve yeme bozuklukları, ajit asyon, çatışmalarda artış, fiziksel şikayetler, suçlu davranış ve düşük konsantrasyon.

KENDİNE VE TÜM İNSANLIĞA ŞEVKATLİ OLMAK
Kişinin kendisiyle ilişkisi, hem psikolojik sağlığını hem başkalarıyla olan ilişkilerini belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Kendinizle nasıl bir ilişki içinde olduğunuz bu süreçte önem arz etmektedir. Ayna da kendinize bakmayı ve şükretmeyi unutmayın. Haberler karşısındaki tepkileriniz çocuklarınızı etkileyecektir. Söylediğimiz gibi sakin ve kontrollü kalmak çocuklara iyi gelecektir. Konuşmak istediğiniz bir konu varsa güvendiğiniz kişilerle konuşmalısınız.

Özel Çekmeköy Derya Öncü Koleji
Psikolojik Danışma ve Rehberlik
Merve AKYÜZ

KAYNAKÇA
"Çocukların COVID-19'dan Kaynaklanan Değişikliklerle Baş Etmelerine Yardımcı Olmak." Ulusal Okul Psikologları Birliği (NASP) , www.nasponline.org/resources-and-publications/resources-and-podcasts/school-climate-safety-and-crisis/health-crisis-resources/helping-children-cope-with değişimleri--Oluşan-den-covid-19.
"Bulaşıcı Hastalık Salgınları Sırasında Stresle Başa Çıkma." Bulaşıcı Hastalıklar Salgınlarında Stresle Başa Çıkma | SAMHSA Yayınları ve Dijital Ürünler , store.samhsa.gov/product/Coping-with-Stress-During-Infectious-Disease-Outbreaks/sma14-4885.
Dwyer, Roberta M. "Bulaşıcı Hastalık Salgınlarının Kontrolü." Atçılık Enfeksiyon Hastalıkları , 2007, s. 539-545., Doi: 10.1016 / b978-1-4160-2406-4.50072-7.