0-6 Yaş Döneminde Zihinsel Gelişim

0-6 YAŞ DÖNEMİNDE ZİHİNSEL GELİŞİM

Psk. Dan. Arzu ERDOĞAN

Üsküdar Derya Öncü İlkokulu Rehberlik Servisi
Yeni doğan bir bebeğin beyninde sayısı yüz milyarı bulan sinir hücresi vardır ve bu sinir hücreleri tek başına hiçbir anlam ifade etmez. Beynin konuşma, algılama, düşünme gibi fonksiyonları gerçekleştirebilmesi nöron dediğimiz bu sinir hücreleri arasındaki sinaptik bağlantıların oluşmasına bağlıdır.
Bebeklerin doğdukları andan itibaren yaşadıkları her duyu deneyimi, beyinlerindeki milyarlarca sinir hücresinin tıpkı bir ağ şeklinde birbirine bağlanmasını sağlar. Sinaptik bağlantılar icin de yaşamın ilk yılları çok önemlidir. İlk yıllarda gerçekleşmeyen bu bağlantıların ilerleyen yıllarda oluşması oldukça zor hatta imkansızdır diyebiliriz. Bu nedenle 0-6 yaş dönemindeki çocukların çevresinden alacağı görsel ve işitsel uyaranlar çok önemlidir. Nedir bu uyaranlar? Sesler, görüntüler, kokular, tatlar, duygular… Bebekler ve çocukların bu uyaranlarla karşılaşma sıklığı ve uyaranların çeşitliliği nöronlar arasındaki sinaptik bağlantıların kuvvetli bir şekilde oluşmasını sağlar.
 
Bebeklik döneminden itibaren beyni TV ve bilgisayar oyunlarıyla uyarıcı bombardımanına tutulan çocuklar okula başladıklarında ders dinlerken, kitaplarla ilgilenirken sıkılmakta, ödev yapmak istememektedir. TV ve oyunlarda sürekli hareketlilik ve renklerin değişimi söz konusuyken gerçekte çocuklara verilen uyarıcılar bu kadar hareketli ve değişken değildir. Bu nedenle çok fazla TV ve bilgisayar oyunlarına maruz kalan çocukların dikkat süreleri kısalmakta ve odaklanma becerileri zayıflamaktadır.
 
Televizyonda izlediklerinin içeriği ne kadar eğitici ve ne kadar sosyal, duygusal gelişimini desteklemiş olursa olsun 3 yaş altı çocukları, çizgi filmler de dahil olmak üzere TV’den uzak tutmak gerekir. 2007 yılında Journal of Developmental Psychology’de yayınlanan bir çalışmaya göre, 8-16 aylık dönemde bir bebeğin TV seyrettiği her saat başına 3 yaşındaki dil becerisinin 6-8 kelime daha geri olduğu gösterilmiştir. Ayrıca TV’ye maruz kalan 12-36 aylık çocukların hafıza, dikkat ve odaklanma becerisi bakımından TV’yle tanışmayan çocuklara göre dezavantajlı olduğu bulunmuştur.
 
TV çocuklarda dil becerilerini de olumsuz etkilemektedir. Çocuklar, konuşmanın tanıdık bir kişi tarafından ve kendisiyle soru-cevap şeklinde karşılıklı olarak yapılması durumunda dili öğrenirler. TV izlerken böyle bir karşılıklı etkileşimden gerçekleşmemektedir. Aileler, çocuklar TV ya da çizgi film izleyerek dil öğrenebilirler yanılgısına düşmemelidir.
 
Yapılan bir başka hata da çocuğa yemek yedirilirken TV, tablet vb.unsurlarla dikkatini dağıtmaya çalışmaktır. Bu yaklaşım ile maalesef çocukların odaklanma becerileri zayıflamaktadır. Oysaki çocuğun o anda meşgul olduğu işe odaklanması dikkat becerilerinin gelişmesi için çok daha önemlidir.
 
Bebekler yaşamın ilk yıllarından itibaren zihinsel olarak çok hızlı gelişirler. Bu dönemde doğru şekilde desteklenen çocukların zihinsel gelişimleri de çok hızlı gerçekleşir. Bu dönemde bir çocuğun zihinsel gelişimini desteklemek için en önemli unsur ebeveynlerin onunla oyun oynamasıdır. 0-2 yaş döneminde bebekler akranlarından ziyade ebeveynleriyle etkileşim içinde olmak isterler. Çocukların zeka gelişimini destekleyici aktiviteler ebeveynler tarafından belirlenmeli ve gerçekleştirilmelidir.
 

Psk. Dan. Arzu ERDOĞAN
Derya Öncü Koleji Üsküdar İlkokulu Rehberlik Servisi

blog

ÖNCÜLERDEN YAZILAR

Hikayemizle Türkiye Üçüncüsüyüz

 27 Haziran 2018 Çarşamba

İlkbahar ayları bana gezileri hatırlatıyor. Tıpkı kuşlar, böcekler ve ağaçların mutluluktan toprağın üzerinde gezmesi gibi...

Devamı

Anaokulu Seçerken Nelere Dikkat Etmeli ?

 4 Şubat 2018 Pazar

Yapılan araştırmalara göre okul öncesi eğitim alan çocukların okula devam oranları ve akademik başarıları, okul öncesi eğitim...

Devamı

Teknolojinin Çocuklar Üzerindeki Etkileri

 14 Şubat 2018 Çarşamba

Teknoloji çok kısa bir sürede hayatımızın vazgeçilmezi oldu. Tabletler, bilgisayarlar, akıllı telefonlar yaşamımızda çok büyük bir rol alır...

Devamı

Her Dem Yeni, Yerli, Değerli…

 16 Şubat 2018 Cuma

Millî ve mânevî değerlerin bilincinde, köklerine sadık bir nesil yetiştirme sevdası ile yola çıktık...

Devamı

2-4 Yaş Dönemi ve İnatlaşma

 8 Şubat 2018 Perşembe

İnatçı, hareketli ve meraklıdır, sürekli etrafı karıştırır. Bu dönemde çocuk tüm dünyanın merkezinde olduğunu ve dolayısıyla...

Devamı

Okul Olgunluğu Nedir ?

 13 Şubat 2018 Salı

Okul olgunluğu; çocuğun fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal anlamda ilkokulun gerekliliklerini karşılamaya hazır olmasıdır...

Devamı

Kabusumuz Fizik Olmamalı Artık !

 2 Mart 2018 Cuma

Bilindiği gibi fen bilimleri derslerinden biri olan fizik dersi, cansızlar dünyasına ait varlıkların ve olguların deneyler ve gözlemler...

Devamı

Okula Kısa Bir Mola 19 Ocak 2018

 19 Ocak 2018 Cuma

Yoğun ve hızlı geçen dönem ardından gelen yarıyıl tatili çocuklara dinlenmek, eğlenmek ve yeni döneme hazırlanmak için çok iyi bir fırsattır...

Devamı

E-Müfredat Zümre Oluşturma Kılavuzu

 6 Nisan 2018 Cuma

E-Müfredat zümre oluşturma aşamaları aşağıdadır...

Devamı

Birinci Sınıfa Başlayacak Çocukların Ebeveynlerine Öneriler

 13 Şubat 2018 Salı

Birinci sınıfa başlamak çocukların hayatında önemli dönüm noktalarından biridir. Çünkü önlerinde uzun bir yol var. Bu yolda iyi bir başlangıç yapan...

Devamı